Je browser ondersteunt geen JavaScript of je hebt dit uitgezet! JavaScript is vereist voor de werking van de website!

In zes stappen naar een eerlijk pensioen


Onze oude dag... Hoe we die gaan beleven heeft alles te maken met ons toekomstig pensioen. Voor sommigen is dat pensioen een zekerheid, voor anderen een bron van stress. We werken namelijk niet meer een leven lang bij dezelfde werkgever, we werken flexibel en parttime, los van de fijne herinneringen aan onze sabbaticals. Behoeften veranderen, en maken dat het pensioenstelsel niet meer van deze tijd is… kan het ook anders?

Onze oude dag

Wat we in elk geval allemaal krijgen als we met pensioen gaan, is ons AOW. Dit krijgen we vanaf ons 65e (en in 2022 vanaf ons 67e) op onze rekening gestort. Daarnaast kun je voor je aanvullende pensioen ook geld opzij zetten. Enerzijds kan dat met een aanvullende pensioenregeling, vaak vastgelegd in een CAO, anderzijds met individuele spaarvormen, bijvoorbeeld via een lijfrentepolis, levensverzekering, bank/soksparen en je (eigen) huis.

Solidair pensioen

Een aanvullend pensioen is doorgaans een collectief pensioen. Dat houdt in dat een groep werkenden gezamenlijk – ‘collectief’ - geld opzij zet voor de oude dag. Dat gezamenlijk gespaarde geld komt in een collectieve spaarpot. Daaruit krijgen de deelnemers vanaf hun pensioengerechtigde leeftijd pensioen uitgekeerd.

Zo’n collectief pensioen is dus op basis van een solidariteitsmodel ondergebracht bij een pensioenfonds.Tijdens het dienstverband van de werknemer draagt de werkgever vaak een bepaald percentage bij aan het spaarpotje. Zo sparen overheidsambtenaren en leerkrachten via het ABP en is PFZW het pensioenfonds voor de sector Zorg en Welzijn. Maar wissel je van werkgever heb je dus verschillende kleine potjes, aanvullend op je AOW.

Paniek

Met enige regelmaat is er paniek in de pensioentent. Dat speelde tijdens de economische crisis die in 2008 begon en duurde tot ongeveer 2013. In die periode hadden de pensioenfondsen een te lage ‘dekkingsgraad’. Daarmee wordt de vermogenspositie van een pensioenfonds bedoeld. Anders gezegd geeft de dekkingsgraad aan of een pensioenfonds nu en in de toekomst pensioenen kan uitbetalen. Een pensioenfonds wordt als financieel gezond beschouwd als het voldoet aan de wettelijk vastgestelde minimale dekkingsgraad.

Pensioenfondsen werden tijdens de crisis hard geraakt doordat zij (een deel van) hun vermogens beleggen. Elke vorm van beleggen houdt immers een risico in. Als de koersen op de beurzen onderuit gaan of de rente laag is dan merken de pensioenfondsen dat dus ook. Vandaar de paniek in de pensioentent, want ineens stond ons pensioen onder druk.

Solidair of niet?

De verhouding tussen (aanstaand) gepensioneerden en werkenden is uit balans. De groep (aanstaand) gepensioneerden is enorm gegroeid en groeiend. Tegelijk is de groep werkenden gekrompen en krimpend. Dat betekent dat de pensioenfondsen steeds meer moeten uitgeven, terwijl er steeds minder binnenkomt. In die zin zou je kunnen stellen dat de huidige generatie werkenden betaalt voor de huidige generatie gepensioneerden, terwijl hun eigen toekomstig pensioen steeds onzekerder wordt.
In onderstaande figuur zie je de bevolkingsopbouw per tien jaar met in het midden de leeftijd. In 1950 zie je een grote groep jonge mensen en in 2010 zie je dat deze grote groep bijna met pensioen mag. De bevolkingsgroei in deze periode wordt niet evenaard door nieuwe aanwas.

Afbeeldingsresultaat voor bevolkingsgrafiek nederland 2015

Pleisters plakken

De oplossingen waarvoor de regering en fondsen tot nu toe hebben gekozen richten zich op de korte termijn en bieden geen langetermijnoplossing, omdat de vergrijzing niet gestopt kan worden. Nemen we het ABP en de huidige wetgeving als leidraad, dan zien we dat de volgende pleisters zijn geplakt.

  • Pensioenleeftijd verhogen van 65 naar 67 en drie maanden en elke vijf jaar indexeren, maar de vergrijzing gaat veel sneller en mensen willen vaak eerder stoppen met werken.
  • De uitkeringen niet indexeren, het ABP heeft de pensioenen sinds 2008 slechts eenmaal geïndexeerd met 0,28% en zal naar verwachting de komende 10 jaar niet indexeren. Echter ons geld wordt door inflatie wel minder waard.
  • Premies verhogen. Het ABP heeft de premies de afgelopen jaren fors verhoogd. Komend jaar gaat dit van 18,8% naar boven de 25% (https://bit.ly/2Um4p1t). Premies verhogen zonder dat je hier meer voor terugkrijgt is heel slecht voor het vertrouwen.
  • Meer winst maken, maar is moeilijk te voorspellen. Dat heeft de crisis wel laten zien. Bij meevallers betalen we hoge bonussen en bij tegenvallers hebben we een laag rendement.
  • Tot slot kunnen we nieuwe regels bedenken. Zo stelde de AFM voor alle zzp’ers en DGA’s te verplichten om pensioen te sparen. De 50Plus partij stelde voor om te rekenen met een hogere fictieve rente, in plaats van met de actuele. Dat zou als ‘voordeel’ hebben dat er nu meer uitgekeerd kan worden aan de huidige generatie gepensioneerden.
    Bovenstaande oplossingen bieden geen zekerheid met de sterke vergrijzing die we tegemoet zien. Maar vooral zijn bovenstaande geen eerlijke oplossingen zolang de werkenden voor de pensioenen van ouderen betalen.

Eerlijke alternatieven

Laten we eerst nog eens vaststellen dat een pensioen een aanvulling is op het AOW. Iedere werkende hoort vrije keuzes te mogen maken over zijn of haar pensioen, gestimuleerd door de overheid. Met eerlijke(re) en transparante alternatieven maken we pensioenen (weer) gezond, dit zal soms pijn doen:

  1. Laten we starten om af te stappen van solidariteit maar in plaats daarvan te richten op individuele pensioenpotjes op basis van zelfgekozen ingelegde premie, eerlijk en transparant.
  2. Vrije keuze pensioenuitvoerder waar de markt en de AFM hen kan afrekenen op prestaties, zoals we elk jaar onze zorgverzekeraar kiezen;
  3. Met de mogelijkheid om elk jaar eenvoudig en zonder kosten over te stappen naar een andere uitvoerder zoals mogelijk bij het kiezen van een zorgverzekering.
  4. Uiteraard moet pensioensparen tot een vastgesteld maximum altijd fiscaal gunstig zijn / onbelast blijven tot moment van uitkeren.
  5. Meer flexibiliteit voor het gebruik van je pensioenpot. Bijvoorbeeld voor een sabbatical, het aflossen van je hypotheek of bij een scheiding.
  6. Freelance, ZZP, DGA, loondienst of welke arbeidsvorm dan ook, pensioen sparen moet beschikbaar zijn voor iedereen onder dezelfde voorwaarden.

Verloning.nl heeft voor BrightPensioen gekozen als pensioenuitvoerder, ze houden de kosten laag en transparant en geven het rendement terug aan onze deelnemers. Benieuwd naar BrightPensioen kijk voor meer informatie op www.brightpensioen.nl.